کارکرد تاریخ همچون رُمانس، حیدرخان عمواوغلی

پیرامون حیدرخان عمواوغلی
بنیانگذار حزب کمونیست ایران
بازخوانی یادداشت‌ ویکی پدیا

     با اختراع چراغ برق و ورود آن به ایران (با کوشش امین الضرب) متولیان آستان قدس به فکر افتادند که برای تأمین روشنائی حرم از کارخانه چراغ برق استفاده کنند. (چرا؟ غرب گرایان آل احمد؟ تضاد سنت و مدرنیته؟ بودنِ ارسطو یا شدنِ هگل؟) بنابراین مظفرالدین شاه در هنگام بازگشت ازسفر اول اروپا (۲۵ فروردین تا ۴ آذر ۱۲۷۹) سه روز در باکو ماند و دستوری برای خرید موتور برق برای حرم امام رضا در مشهد صادر کرد (مدرن شدن نهاد دین از راه نهاد قدرت.) حیدرخان پس از خرید ماشین اوتو دویتز و لوازم چهارصد چراغ، به‌سمت خراسان حرکت کرد (به‌کارگرفتن تکنوکراسیِ روشنفکران، تکنیک آری، اندیشه نه.)
     در مشهد نیرالدوله حکم‌رانی می‌کرد (کالبدسازی پادقهرمان) و سهام الملک متولی باشی آستان قدس بود (همراهی نهاد قدرت و دین.) نیرالدوله درحین حرکت و عبور از کوچه و بازار عده کثیری از فراش‌ها تقریباً به عده چهارصد نفر جلو و عقب خود انداخته (بازسازی کوکبه شاهی) و کسانی را که نشسته بودند، به زور بلند کرده و حکم به تعظیم کردن می‌نمودند (کاربست نشانه‌های پیشامدرن قدرت،) و حتی متولی باشی نیز از این حرکات معمول می‌داشت (همرنگی ابرنشانه دین و قدرت.)
     در بدو ورود، حیدرخان (قهرمان) نیرالدوله (پادقهرمان) یک نفر را بر دروازه شهر شقه نموده و

نظریه‌ی بی‌کنشی همچون کنش و ناکنش

    آمار کشته‌شدگان جنگ سوریه به ۵۰۰ هزار نفر نزدیک می‌شود.

    ازهم‌بریدِ اخلاق و سیاست دیگر به دیدگاه ماکیاولی بزرگ هم نیازی ندارد. اگر بایسته باشد، پنج میلیون نفر و چند برابر بیشتر هم بمیرند، هنوز می شود انگاشت که چیزی رخ نداده است. ما دچار این نگره شدیم: «هیچ کاری نمی شود کرد.» نه اینکه همین را بگوییم، به گونه ای کنش می ورزیم که پیش‌داشتش این است: هر کاری کنیم بهتر نمی شود و بدتر می شود؛ پس بهتر اینکه هیچ کاری نکنیم. در این نگره، ما می دانیم که همچون یک فیل بزرگ سفید می رویم که ناپدید شویم، پس بهتر است کمی زمان بخریم، با بی‌کنشی. اگرچه بی‌کنشی هم یک راهبرد است، زیرا در پایانْ خود یک کنش کاربردی دیگر است برای برآوردِ نیازهایی زیستی.
    بارها شنیده ایم که همراهان رأی دادن در «انتخابات» به این شیوه، می گویند اگر همراهی نکنیم چه کنیم؟! پاسخ آن است که نکردن هم می تواند کردن باشد، زیرا معنای کنش در خود کنش نیست، در

محمد یزدی: مجلس خبرگان واس ماس!

محمد یزدی، رئیس مجلس خبرگان گفت: «مجلس خبرگان جای پیران از کار افتاده نیست.»

تفسیر یک: مجلس خبرگان جای پیران از کار نیفتاده است.
(ضدتفسیر بند یک: خُ پَ کو؟)
تفسیر دو: مجلس خبرگان جای جوانان از کار افتاده نیست.
(زبرتفسیر بند یک: سالبه به انتفاء موضوع!)
تفسیر سه: مجلس خبرگان جای جوانان از کار نیفتاده است.
(بازتفسیر بند یک: ایستادن بر جنبه جنسی قدرت!)
تفسیر چهار: خبرگان کجاس؟ خبرگان «واس ماس!»
(نیمه‌ضدتفسیر بند یک:

ای کارگران جهان پراکنده شوید!

‌"سازمان پزشکی قانونی می‌گوید در ۹ ماه سال جاری یک‌هزار و ۱۹۸ کارگر در ایران جان خود را بر اثر حوادث شغلی از دست داده‌اند." با از این دست رخدادها، نه کارگران غمگین اند -مگر تک به تک- و نه ناکارگران. چون کارگران از ناکارگران آموزش دیده‌اند تا کارگربودن را حس نکنند، نه بیش از دردهایی بدنی  روانی را به تنهایی و همچون سرنوشتی گریزناپذیر دریابند. آری، ناکارگران توانسته‌اند برای کارگران دستگاهی آموزش بسازند که در آن نه کارگری باشد، نه طبقه کارگری، نه صنف کارگری، نه کنش اجتماعی کارگری و نه هیچ ابزار واژگانی که توان کرداری داشته باشد. کارگران زبان‌زداییده شده‌اند، چنانکه نگاشت این خبر، به خوبی، هیچ نشانی از یک بیداد گروهی ندارد؛ تنها هزار و سد و نود و هشت تن کارگر مرده‌اند، پس به گواه آمار، هنوز اجتماع هیچ آسیبی ندیده است! در چنین اجتماعی، «مرگ هزار و سد و نود و هشت تن کارگر» هیچ چیزی را نشان نمی دهد، مگر «مرگ هزار و سد و نود و هشت تن کارگر» را و دیگر هیچ.

هنگامی که حسین علیزاده از زندان به اختناق پناه برَد!

    
     آزادی را در فرد همچنان که در ملت ها چگونه اندازه می توان گرفت؟ با میزان مقاومتی که بر آن چیره می باید شد. نیچه
 

      هر بار که شهروندی ایرانی پیرامن سپهر عمومی به سخن می آید، این سپهر آفریده شده و همزمان گشوده تر می شود؛ ما باید هر چه بیشتر این سپهر را بازبیافرینیم و بر گشایشش دست بگشاییم، ما باید یک گفتگوی شهروندی و عمومی را پیوستار دهیم. هنگامی که حسین علیزاده یا هر هنرمند دیگری به هر نقد هر وضع موجود دست یازد، نکو است از برای ایاری دادن به این سپهر عمومی او را بپذیراییم. اما برای فرگشایی گفتگوی ایرانی هم چه بس بهتر که همین را نیز راهی از برای سنجش بیشتر ارج بگذرانیم، با نقد بیشتر و حتی کشانیدن او، به عنوان آهنگسازی ارجمند، و نیز همچون بخشی از وضع موجود! هنرمند تا انجا که به وضع موجود تن در دهاد، از نقد و سنجش پرهیخته است.
     علیزاده گفته است: "هیچ مقامی اجازه ندارد به هنرمندان موسیقی این مملکت توهین کند." یعنی اینهمه سال به هنرمندان موسیقی ایران چه رفته است؟ آیا او سرکوب موزیک را نزدیک سال پنجاه و هشت فراموش کرده است؟ اینهمه سال اینهمه هنرمند موزیک از اجرا بازماندند، شما دم نزدید. فرهادها و فریدون‌ها ابی ایاری ما خاکستریدند، ما چه کردیم؟ ما شما چه کردید؟ رفتار با هنر، بویژه موسیقی، از کِی دگر از این بوده است، که علیزاده تازه دم به اعتراضی نرم و نازک گشوده است؟ سپس، اینک که مقامات و مسئولان توهین می کنند، اما هنرمندان چه می کنند؟  شما چه می کنید آقای علیزاده، در برابر توهین؟ شما چه کرده اید؟ شما کِی دم زدید؟ شما را با کرده هایتان بسنجیم یا با نکرده هاتان؟ شما چه موزیکی در برابر این استانده ساختید؟ آیا در موزیک سنتی ایران آیین نقدگریزی و آرامش‌جویی است؟ اگر نه، کجاست آنهمه نقادی‌های موسیقاییک در این سی و هفت سال؟ در همه آن سالها که با جمع دوستان در شیدا و عارف، با ناظری و شجریان و مشکاتیان و لطفی و دیگران آثار گرانبار موسیقی سنتی می ساختید؟ اینک چه چیز دِگرایده که

از قراردادهای ننگین زبانی

"متاسفانه از دهه 1370 ما به صورتی تقریبا بدون وقفه سیاست های لیبرالی و نولیبرالی را دنبال کرده ایم و در نتیجه راه نابرابری  پیش گرفته ایم، راهی که در دولت های نهم و دهم  به اوج خود رسید."
ناصر فکوهی، عدالت آموزشی شرط نخست توسعه یافتگی.





 نمی دانم این «ما» کدام ما است، اما چگونه می توان چنین قرارداد ننگینی در زبان فارسی برای به کار بستن «لیبرالیسم» را طرف شد؟ این «ما» و طرفین قراردادش همانانند که امثال اکبر هاشمی رفسنجانی را

آیرونی علیه دلقکوارگی

آیا خواندن اخبار بیهوده است، پس چرا کسب و کارتان خبر است؟ هنگامی کسانی که خود عمری از اخبارِ سرگرمی درآمد داشته اند، دچار رانه های ضدسرگرمی شوند، می توانند کار خود را پوچ انگارند و به آن تا آنجا که بتوانند ادامه دهند. به موضع گیری پیرامون اخبار نیازی نیست، بپرسش کشیدن تناقضات موضع سنجشگران و آیرونیست‌هاست.



 «خواندن اخبار وقت تلف‌کردن است.»



رالف دوبلی. هنر شفاف اندیشیدن. برگردان: عادل فردوسی پور، بهزاد توکلی، علی شهروز. نشر چشمه.

پوزیتویسیم واژگون

صادق لاریجانی٬ رئیس قوه قضائیه:
تحول در علوم انسانی سیاسی نیست








هنگامی که یک مقام سیاسی اقدامی را غیرسیاسی اعلام می کند، این اعلام  بر سیاسی بودن دوباره آن اقدام تأکید می کند. تنها یک مقام سیاسی دارای مصونیت می تواند به نحوی سیاسی یک کنشِ سیاسی را

چرا انتشار، توزیع، بارگیری و بارگذاری کتابهای دیجیتال «رایگان» خصوصا در زبان فارسی موجه است؟

    بارها و بارها، به عنوان مدافع سرسخت دفاع از آزادی اطلاعات، با این مدعا روبرو شده ام که انتشار فایل های دیجیتال کتابهای ترجمه یا تألیف به زبان فارسی در اینترنت غیر اخلاقی است! آیا فکر می کنید در ایران چسباندن عنوان "غیراخلاقی" به پدیدارهای اجتماعی نهایتا به یک اقدام یا جهت دهی انسانی تر منجر می شود؟ برای یک لحظه فرض کنیم که این مدعا منافع مادی گروهی خاص (مثلا ناشران و غیره) را در برابر گروه های دیگر (مثلا خوانندگان و دیگر) حفظ نمی کند! اما توجیه این مدعا چیست؟ معروفترین دلیلی که برای توجیه این غیراخلاقی یا غیرهرچیزی بودن آورده می شود، دفاع از حقوق مترجم و مؤلف و ناشر است. این دفاع را می توان دفاع از حق مالکیت نامید، اما آیا چنین دفاعیاتی می توانند در برابر آزادی گردش اطلاعات دوام آورند؟
    بزگترین توجیهی که برای نشر "رایگان" این کتابها در اینترنت می توان ارائه دهم، این است که تولید کنندگان کتاب از انتشار "رایگان" کتاب در اینترنت تقریبا یا دقیقا همانقدر ضرر خواهند کرد، که از آرشیو شدن همان کتاب در کتابخانه های کشور ضرر می بینند! آیا تولیدکنندگان کتاب ها بابت یک بار خریداری شدن کتابشان توسط هر کتابخانه (به تعداد کتابخانه های مفروض) و تا بی نهایت خوانده شدن آن توسط بی نهایت خوانندگان (مفروض) چه میزان سود و ضرر می بینند؟ بنابراین می توان ادعا نمود که هنگامی که یک کاربر این کتابها را به طور رایگان دانلود می کند، همانطور که اگر به کتابخانه می رفت و همان کتاب خریداری شده را

اکبر گنجی از کدام مشروعیت/زدایی سخن می گوید؟

    اکبر گنجی نوشته است: اگر رهبر جمهوری اسلامی "از طریق نظارت استصوابی و دخالت سپاه و بسیج و نیروی انتظامی رقبا و منتقدان را کنار زند، انتخابات بیش از پیش از او و جمهوری اسلامی مشروعیت‌زدایی خواهد کرد."
    مفهوم مشروعیت یا در واقع مشروعیتِ سیاسی اگر مفهومی کاربردی نباشد بی معناست. پیشفرض گزاره گنجی آن است که همچنان میزانی از مشروعیت و بنابر آن امکان مشروعیت زدایی بیشتر پیرامون جمهوری اسلامی عملا وجود دارد؛ جای آن است اگر چنین فرض شده باشد، این مشروعیت مصداقا توضیح داده شود تا مشخص گردد دامنه، میزان و موارد تثبیت و نقضش "از جانب" گنجی مشخص شود. مفهوم مشروعیت/قانونی بودن برای این ساخته شده است که با مفهوم حاکمیت بر پایه قدرت بی قانون تفاوت عملی ایجاد کند، بنابراین نمی توان هر حاکمیتی را اساسا دارای مشروعیت دانست، از این پدیدار که آن حاکمیت هنوز وجود دارد. اما اگر همین میزان از ناکارایی مفهوم مشروعیت برای جمهروی اسلامی مشکوک باشد، پیشنهاد می کنم برای درک بیشتر مفهوم مشروعیت به روایت گنجی توضیح داده شود که مشروعیت نظام تا کجا می تواند باشد و در چه مواردی (که فرضا هنوز پیش نیامده است) در آینده مشروعیت زدایی خواهد شد. اگر دائما از مشروعیت و مشروعیت زدایی بی کاربرد عملی و خطوط مرزی سخن گوییم، تنها کاری که کرده ایم ناکارامد نمودن همین مفهوم بسیار مهم است.
    اصلن فرض پذیرش‌پذیر که در صورت مفروض گنجی این حاکمیت بیشتر و بیشتر مشروعیت زدایی خواهد شد! بسیار خب، اما این مشروعیت زدایی فرضی باید به سوی شرایط فزاینده انحطاط، اضمحلال و براندازی پیش رود و به آن بیانجامد، یا تنها تحلیل گران تا هزاران سال بعد هم مشغول تکرار این گزاره ها هستند که در صورت الف یا ب از حامیت مشروعیت زدایی می شود!؟ آیا واقعا گنجی می تواند به

نقدی بر جواد طباطبایی چونان عنوانی بر چند متن؛ «ایران یک نظریه است»

    جواد طباطبایی برای من عنوان فرعی برخی نوشته‌هاست؛ برخی از این کتابها بخشهایی دارند که بر خودآگاهی تاریخی من تأثیر گذاشته اند، اما با عمده نتایج و لزوام این نوشته‌ها مخالفم. بتازگی گزارشی از سخنان این عنوان فرعی پخش شده است، وحدت تاریخی ایران به این عنوان که «ایران یک نظریه است.» عمده سخن آنکه "هویت ایرانی استمرار تاریخی خود را حفظ شده و مانند بقیه هویت‌ها در جایی دچار گسست و انقطاع نشده است." آری می شود چنین "ایران"ی ساخت، چنانکه این عنوان فرعی هم آن را میسازد، همانطور که این عنوان فرعی خشمگین خود ساخته می شود، اما تا آنجا که ساختگی بودنش خودآگاهانه باشد. در ضمن تا آنجا که چنین مفهومی ابزاری مفید باشد، اما به نظر می رسد چندفرهنگ‌گرایی در آن همانقدر به محاق میرود که خشونت‌گرایی هویتی بر می آید.

    الف) اینقدر اشاره و استفاده از اصطلاح "تالی فاسد" برای چیست؟ از پیامدهای ناخواسته و نامناسب در امور اجتماعی گفتن بسیار دشوار است، زیرا در این امور همان اختیار فردی شکننده و اراده گرایی یافتن هم بسیار سخت‌تر است. حتی هگل هم اعتقاد نداشت که قهرمانان، چه رسد به افراد عادی، در تاریخ بخرد عمل می کنند بلکه به شورها اشاره کرد و از نیرنگ عقل سرود.

    ب) یکدستی و "وحدت" تاریخی بسیار خطر ذات گرایی را افزایش می دهد. دشواریِ اینکه مقولات تاریخی پسینی و اجتماعی شناور دارای یک ساختِ سختِ قابل تشخیص و پیگری در چینه ها و طبقات تاریخ عمومی داشته باشند! این اگر به سبب ذات آنها نباشد، چگونه

چرا بزرگمهر حسین‌پور را زین پس باید "سگ" خواند

    برخی افراد به اینکه در در برنامه عطسه مهران مدیری،  نام کوروش به یک سگ داده شده است اعتراض کرده اند، اما بزرگمهر حسین‌پور در این باره چنین نوشته:

    « ماجرا اين است كه در يكي از آيتم هاي سريال عطسه يك بنگي حرف هاي پرت و پلا مي زند و هذيان طور به هم مي بافد و در جايي كورش نامي برده مي شود و كه بعد از چند جمله بازيگر نام دوبرمني مي برد و خلاصه اينكه گروه هاي فشار كورش كبير اينطور استنباط كرده اند كه به كورش كبير توهين شده است... نهايت توهين به قول دوستان اين بوده كه يك بنگي به صورت مبهم اسم كورش را روي سگ گذاشته است. خب چه ايرادي دارد؟ اين فرهنگ سگ ستيزي را فراموش كنيد. سگ يكي از بهترين موجودات خداست. از خيلي از انسان هاي روي زمين رفتارش مهربان تر، وفادارانه تر و متعهدانه تر است. پيشاپيش پيشنهاد مي كنم اسم سگ هايتان را لطفا "بزرگمهر" بگذاريد.»

    اصلن معلوم نیست چرا تفسیر وارد متن میشود! نخست از هر چیز دیگر باید مدافع حق تفسیر و آزادی تعبیر برای همه باشیم. قصد و خواست برنامه سازان، اگر حتی و تازه قصد و خواستی داشته باشند، به هیچ وجه در میانه نیست، فرض اصلن بر مرگ مؤلف؛ بنابراین تفسیر متن فیلم به این روشنی برای همه آنی نیست که برای حسین‌پور، تا این تفسیربرای همه تعمیم داده شود که آن فرد یک بنگی است و دارد پرت و پلا می گوید! اگر قرار باشد توصیف این بزرگمهر از آن برنامه